Sylvie vertelt over het leven en werken met de vluchtelingen in Calais.
Calais, SALAM, vluchtelingen en wij….Licht, vuur en mirre.
Op zeven januari 2012, één dagje na Driekoningen, trokken we met twee volle bestelwagens, twee auto’s en een delegatie van 15 mensen naar Calais. Allen nieuwsgierig naar wat deze dag ons zou brengen qua emoties, indrukken en met een hele boel vragen over wat en hoe, wie en waar, wanneer en vooral waarom? Gek genoeg keerden de meeste onder ons met nog meer vragen terug huiswaarts.
Afspraak dus om acht uur aan de opslagplaats in de Molenaarstraat te Gent, alle verzamelde spullen in en overladen om rond de middag, onder de winterzon, aan te komen bij l’association SALAM.
Persoonlijk was ik al onder de indruk: één grote stapelplaats van kledij, dekens, groenten en fruit, blikken en bokalen, brood en yoghurt, massa’s bananen en grootkeuken kookpotten. Ik voelde vooral massa’s positieve energie.
De dekens die we hebben ingezameld werden al de dag zelf verspreid onder de vluchtelingen.
Na het uitladen van onze ingezamelde spullen, werden we warm ontvangen door Sylvie en kregen we een uiteenzetting over het ontstaan, de werking, de missie, de visie en de doelstelling van deze organisatie. Wat mij en nog andere leden, het meest ergert is dat de Franse regering niet enkel de vluchtelingen verjaagt, maar ook de hulporganisaties die zich inzetten om deze mensen toch een hart onder de riem te steken.
De hele dag hebben we de druk en de dreiging van de politiekorpsen gevoeld en de negatieve ervaringen, de verhalen van en justitiële processen tegen SALAM, hebben dit nog meer in de verf gezet.
Sylvie bracht ons naar de verzamelplaats waar zij vanuit de gemeente de toelating gekregen hebben om de vluchtelingen de maaltijden te geven; een gebetoneerde met hoge metalen hekken omringde “speelplaats”, maar dan wel zonder banken en kleurloos grijs, goed afgeschermd en afgesloten van de buurt en de buitenwereld. Met aan de ingang nog een kleine container waarin SALAM hun “Bobologie” toepast en de pijnlijke voeten of kleine kwetsuren kunnen verzorgen.
Bij het betreden van deze open ruimte voelden verschillende mensen van onze delegatie zich onwennig, toeschouwers met luxeproblemen of zelfs ramptoeristen. Misschien zouden we in de toekomst onszelf even kunnen voorstellen om deze drempel iets lager te maken.
Steven kon hen vermaken en het ijs breken met truckjes met jongleerballen, leuk om te zien hoe je met zo’n kleine balletjes een glimlach kan toveren op gezichten. Dus volgende keer kunnen we ook voetballen meebrengen, eenvoudige internationale gezelschapsspelen waarmee we op een ludieke en interactieve manier het contact kunnen aangaan. Dit jaar leek de sfeer ook meer gespannen onder de vluchtelingen, wantrouwende blikken, zeker als antwoord op de vragen die we stelden. Neen, wij zijn niet van de pers, geen journalisten, geen politie of controleurs, maar stellen misschien wel dezelfde vragen?
Uitzicht op de haven en gezelschap van massa’s zeemeeuwen die samen met de vrijwilligers dienst doen als kruimeldief en opruimdienst voor de restjes van de maaltijden . De zee naar Engeland en de vogels, staan voor deze mensen symbool voor «Vrijheid». De vrijwilligers zijn er voor een babbel, een begripvolle blik, een luisterend oor en vooral om hen moed te geven, het doel in de toekomst te blijven zien en hun lege magen te vullen, warme kledij aan te bieden en hen in hun menswaardigheid te blijven (h)erkennen.
Ik maak kennis met Mangadjan uit Afghanistan. Probeert me met een glimlach wijs te maken dat hij uit Calais komt. Speelt al even pingpong; namelijk oversteken naar Engeland, opgepakt worden en terug gestuurd worden naar Calais, om dan terug proberen over te steken. Waar het balletje valt, weet hij niet op voorhand. Hij heeft asiel aangevraagd en toen ik hem zei dat het waarschijnlijk negatief was, vroeg hij me hoe ik dat kon weten. Toen ik hem antwoordde dat hij anders toch niet hier zou gezeten hebben, knipoogde hij en vertelde me dat hij niet opgeeft. Hij wil vooruit in het leven, een thuis vinden en zolang dit niet in orde is, zal hij zijn familie in zijn thuisland niet meer contacteren. Slecht nieuws brengen is niet gemakkelijk en zeker niet leuk. In zijn trainigsvestje had hij het koud, en hij zou op zoek gaan naar warmere kleren. In de plaatselijke kerk was er die middag een kledingbedeling, en ’s avonds konden we merken dat sommigen nieuwe schoenen, een nieuwe jas of trui aanhadden. Golden Shoes to run to Liberty…
Wat smelt en breekt tegelijk mijn moederhart bij het ontmoeten van die jonge kerels! En toch blijf ik glimlachen, vertellen, en hoop ik dat ze heel snel een warme thuis vinden.
Bij terugkeer in het centrum werd ons team in twee groepen verdeeld, de ene groep kroop de kelderruimte in om de kleding te sorteren en dekens op te rollen en samen te binden. De andere groep gaf assist in de keuken, want er werd ’s avonds pasta met Bolognaisesaus geserveerd, een slaatje met slasaus, brood en een yoghurt en mandarijnen als dessert.
Ikzelf heb in mijn hele leven nog nooit zoveel champignons gezien, geroken en gesneden samen met Claire, Noemi, An en Claudia. In team met Johan mocht ik honderd slaatjes inpakken in plastic folie, en samen met Annie massa’s prei kuisen en snijden voor de soep van morgen. Dit alles geparfumeerd met een collegiale sfeer, een lach, een lekker kopje straffe Franse koffie en een stukje kerststronk met chocoladesmaak! Brice vertelde me dat hij daar zeven dagen op zeven werkzaam is om alles op te vangen, te sorteren, te stapelen, na te kijken en te zien dat iedereen zijn ding kan doen. Drie grote bakken lychees, sorteren… de minst beschimmelde en nog eetbare eruit plukken was de opdracht, niet evident hé Isfried? Pompoenen schillen en in stukjes snijden met Koen, Noemi en An, opgepast voor de vingers hé Johan! Koen stelde zichzelf voor als “triangoloog”, worden die dingen dan ook gestemd?? Grapjas, laat ons nog wat vlees snijden! Hey Maarten, ken ik jou ergens van? Tuurlijk wel, en al heel snel blijkt dat de wereld klein is. Zeker de onze, die van de vluchtelingen lijkt hiertegen enorm wijds.
Noemi sorteert de vele potjes yoghurt op versheiddatum. Ongelooflijk wat er allemaal komt bij kijken. Na het sorteren van het fruit, de groenten en het brood vroeg ik me af wat er met die hoop afval gebeurt? De cirkel wordt rond gemaakt door vrijwilligers die dit alles komen ophalen voor de dieren. De ophaaldiensten van de gemeente zijn er niet mee gediend, maar voor alles is hier een oplossing. De sfeer was warm en het werk liep smoothly. We zijn graag geziene Belgen voor onze hulp, morgen staan ze er terug alleen voor, en ze gaan door! We krijgen zelfs de vraag of we niet willen blijven, overnachten, nog één dag langer blijven?
Richard ging met Steven, An en wie nog meer op zoek naar brandbaar hout en hebben dit ook gevonden, een hele bestelwagen vol, gekregen van Brico, vertelde hij me met voldane blik! Dit zijn ze dan met een deel van het team in twee kraakpanden gaan afleveren. Het Afrikaanse en Afghaanse pand, leegte, zware indrukken, harde verhalen, wantrouwen, frustraties,… goed gedaan mensen!
Rond zes uur stonden we allen klaar om terug naar de verzamelplaats te rijden in colonne. De goed gevulde bestelwagen met eten werd heel vlot uitgeladen tot er al snel een buffet ontstond. Een vrijwilligster van “Heksenketel”, een Nederlandse organisatie stond er middenin met voor elk een plastic zak gevuld met lekkers, wat sigaretten en leuke hebbedingetjes. Veel “thank you’s, merci’s en dankbare blikken” vulden mijn oren en ogen toen ik elkeen een yoghurt mocht toesteken…
Toch moest het geheel goed bewaakt worden, sommigen willen meer, anderen willen iets anders, “the survive of the fittest” speelt hier echt wel mee, en misschien ook de macht van de sterkste, de kracht van de durvers. Geen agressieve toestanden deze keer, al is het schijnbaar vroeger wel anders geweest, maar het warme weer zorgt voor minder vermoeidheid en meer tolerantie.
Wat me opvalt is dat die kerels de versheiddatum van de producten goed nakijken en de potjes weigeren als de datum verlopen is. Angst voor buikloop en buikkrampen vertelt Sylvie me, waar lopen ze met dit probleem naartoe? Wie bezorgt hen medicatie? Dus liever geen risico.
Toen ik haar vroeg wat we dan in het vervolg best meebrengen kon ik mijn oren niet geloven hoe creatief sommigen kunnen zijn en waar we rekening mee moeten houden. Winterjassen, maar niet van leder of daim, want die worden te zwaar om te gaan lopen als ze nat zijn van de regen, geen grote tassen om alles in te verzamelen “trop encombrant” om te vluchten voor de politie. Kaarsen voor Licht, theelichtjes voor Warmte, aanstekers voor Vuur, toiletgerief en zeepjes; liefst in klein formaat voor een lekker geurtje na de douches. Ieder mens heeft recht op menswaardigheid en hygiëne geeft hen een lekker gevoel. Ons toch ook, ni?
Ik heb me voorgenomen en haar beloofd om de crea-clubs aan te moedigen om sjaals en mutsen te breien en wanten zonder vingers, “des mitaines”, zodat ze hun vingers vrijhouden om de vrachtwagens te kunnen openen, persoonlijke zaken vlugger te kunnen opnemen en te vluchten.
Na de maaltijd loopt het daar al snel leeg, ieder gaat een plek zoeken om de nacht door te brengen. Ook wij nemen afscheid met de belofte zeker nog terug te keren volgend jaar, misschien zelfs dit jaar nog een keer.
In Noemi’s nieuwe auto is het gezellig warm, samen met An zitten nog wat na te babbelen en al vlug slapen Isfried, Koen en Claudia in, de muziek zingt rustig over verschillende mensenkleuren, in mijn handschoenen ruik ik etensgeuren…In Jabbeke verzamelt het team nog voor een debriefing en een warme kop koffie, gevoelens en indrukken worden gedeeld. To do’s genoteerd. Een toffe bende, een leuke groep voor sommigen helemaal nieuw, ook voor mij. Ik heb ervan genoten, een leuke ervaring om zo te kunnen een steentje bijdragen, geeft een tof gevoel. Dankjewel Johan en leuke teamgenoten van vandaag. Naast mijn drukke leventje is er nog een doel bij gekomen. See you, next year, in Calais!
Ingrid.
Een radio interview over Dorothy Day, de stichtster van de Catholic Worker beweging. Een interview met onze broeders en zusters uit Amsterdam.
